“Lessen over werk en zingeving zijn altijd te kort”

“Het leuke aan praten over zingeving is dat die gesprekken ergens over gáán. Al heel snel delen mensen boeiende ervaringen en lessen die ze zelf hebben geleerd. Het is een prachtig onderwerp.” Op deze manier kijkt docent van zowel de leergang als de master over werk en zingeving Jelle Wiering naar de colleges die hij over deze thematiek verzorgt. In ons gesprek met hem legden wij de focus op zijn plannen voor de master Werk en Zingeving voor professionals die in september van dit jaar zal starten.  

Jelle Wiering is in augustus vorig jaar begonnen als onderzoeker op het gebied van werk en zingeving bij de faculteit Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG). Daarnaast is hij aan de RUG docent bij de reguliere master Werk en Zingeving die in september 2021 is gestart. Dit traject vormt de basis van de master Werk en Zingeving voor professionals van Emmius.  

Hoe verder de cursus, hoe concreter 

Jelle verzorgt in de master voor professionals twee cursussen, namelijk ‘Zingeving en organisatiecultuur’ en ‘Werkgeluk en leiderschap’ en doet thesisbegeleiding. Waar gaan zijn bijdragen over? “In de cursus ‘Zingeving en organisatiecultuur’ in module 3 gaat het vooral over hoe mensen dénken dat organisatiecultuur in elkaar zit”, vertelt hij. “Dat is één stap verder dan de vraag hoe je die cultuur zou kunnen veranderen. Veel bestaande studies steken in op het praktische niveau, terwijl wij beginnen met het academische. Door een meer fundamentele lens kijken we zo naar hoe mensen bij hun ideeën over wat een goede organisatie is komen en wat we daar vervolgens mee kunnen. En hoe verder de cursus, hoe concreter het wordt.” 

Werkgeluk als privilege 

De problematiek naar een hoger niveau tillen is ook de insteek van ‘Werkgeluk in leiderschap’, in module 4. Jelle: “In Nederland staan we onvoldoende stil bij het feit dat werkgeluk in feite een enorm privilege is. Kijk je met een breder perspectief en lees je een artikel over hoe sekswerkers in China de dag door moeten komen, dan begrijp je dat meteen. De kern van wat we gaan doen in deze cursus, is kijken naar de theorieën over leiderschap die er nu zijn, bijvoorbeeld over jobcrafting, en die kritisch tegen het licht houden. Welke aannames spelen een rol en wat gebeurt er als je vanuit een andere invalshoek kijkt? Tijdens de master kijken we onder meer vanuit de antropologie, sociologie, gender studies, filosofie en geschiedenis. In hoeverre is iets als jobcrafting bijvoorbeeld werkelijk bevrijdend voor werknemers? Een opdracht die de deelnemers in deze cursus krijgen, is dat ze een leidinggevende interviewen en aan de slag gaan met wat ze tijdens dat interview horen. De leidinggevende heeft vast allerlei ideeën over leiderschap, maar als je daar met een ander perspectief naar kijkt, dan kun je daar allerlei vragen over stellen. En dan? Voor beide cursussen gaat het erom eyeopeners te krijgen en zo vanuit nieuwe frisse invalshoeken te leren kijken.” 

Andere perspectieven 

Wat wil Jelle voorál overbrengen in de master? Jelle: “Veel gangbare theorieën over werk en zingeving komen uit de psychologie of de organisatiepsychologie. Ik wil daar andere perspectieven aan toevoegen, zoals die uit de genderstudies, of zoals ik eerder al noemde, de sociologie en geschiedenis. Dat klinkt misschien heel academisch, maar het wordt steeds praktischer. We zullen bijvoorbeeld ook werken met organisatieadviezen.” Thema’s die hij wil aansnijden zijn onder meer: het lichaam, religie, zingeving, werkgeluk, macht, gender en de eigen ideeën van de deelnemers over werkgeluk en zingeving.  

De ivoren toren van de wetenschap 

Ten slotte; wat verwacht Jelle van de Emmius-master? Jelle: “Het leuke van zingeving is dat de gesprekken erover meteen ergens over gaan. Heel snel al delen mensen hun eigen ervaringen en de lessen die ze hebben geleerd. Op deze manier leer ik zelf ook veel van de deelnemers. Zij brengen vooral hun ervaring van búiten de wetenschap in. Zij kijken dus met een heel andere lens dan ik. Wat ik ook verwacht is dat deelnemers een heel andere ervaring met de wetenschap gaan krijgen. De ivoren toren die de wetenschap kan zijn, wordt in mijn optiek veel toegankelijker.” Uiteraard neemt Jelle in de Emmius-master zijn ervaringen mee vanuit de reguliere master. Jelle (lacht): “Wat ik vooral heb geleerd is dat tijd die ik voor lessen over werk en zingeving krijg, bijna altijd veel te kort is. Ik ga dus lobbyen voor meer tijd! Misschien komt dat wel doordat er in onze samenleving gewoon te weinig plek is om gesprekken over zingeving te voeren. Iedereen vindt dat ontzettend leuk en het gaat in mijn lessen soms van hot naar her. Wat dat betreft komt Emmius als geroepen.” 

Jelle wiering

Over Jelle Wiering

Dr. Jelle Wiering is cultureel antropoloog en werkt als postdoctoraal onderzoeker aan de universiteit van Groningen en docent culturele antropologie aan de universiteit van Utrecht. Zijn onderzoek richt zich op werk en betekenis. Waarom werken mensen? Wat beweegt ze om te kiezen voor het werk dat ze doen? Hoe komen zingevingsvragen tot uiting op de arbeidsvloer en hoe spelen partijen daarop in? 

Op de hoogte gehouden worden?

Elke maand sturen we een nieuwsbrief met daarin onder meer nieuw gepubliceerde kennisartikelen. Daarin houden we je op de hoogte van (gratis) inspiratiesessies en relevante informatie over onze opleidingen.